Thành phố Kuala Lumpur sẽ là địa điểm đăng cai Diễn đàn Quốc tế UIA 2024 (UIA 2024 KL) vào ngày 15-19 tháng 11 năm 2024 với chủ đề “Sự đa dạng”. Sự kiện này là hoạt động chuyên môn của Hiệp hội KTS thế giới (UIA), năm 2024 chương trình do Hội Kiến trúc sư Malaysia (PAM) chủ trì, nhằm tìm hiểu xem các nền kinh tế mới nổi và các thành phố đang phát triển có thể đạt được sự nhân văn và tăng trưởng bền vững như thế nào.
Diễn đàn Quốc tế UIA 2024 sẽ có các chủ đề sau:
Văn hóa và Di sản: là nền tảng bản sắc của thành phố
Mật độ và tăng trưởng bền vững: tầm nhìn về một siêu thành phố trong tương lai
Công bằng và Sinh thái: biên giới tiếp theo của chủ nghĩa đô thị
Những người tham dự diễn đàn cũng sẽ có cơ hội tham gia chuyến tham quan thành phố có hướng dẫn viên, tham quan kỹ thuật Merdeka 118 (tòa nhà cao thứ hai thế giới) cũng như thăm TP Penang và các Di sản Thế giới được UNESCO công nhận ở Melaka.
Gửi bài tham luận
UIA2024KL đã gia hạn thời hạn kêu gọi các bài viết tham luận cho Diễn đàn đến ngày 31 tháng 12 năm 2023.
Kính mời các học giả, nhà nghiên cứu, học viện, các nhà thực hành và các nhà hoạch định chính sách gửi bài để trình bày tại Diễn đàn nhằm tiếp thêm sinh lực và thảo luận về hướng đi tương lai cho nhân loại và tăng trưởng bền vững.
Bài viết phải được viết bằng tiếng Anh và phải có bản tóm tắt tối đa 300 từ. Toàn văn bài viết không quá 7.000 từ.
Nhằm tìm kiếm dự án phù hợp với tổng thể phát triển của Bệnh viện; dự án phải hài hòa, kết nối dây chuyền công năng liên hoàn, khép kín, tận dụng các trang thiết bị y tế sẵn có của Bệnh viện để phát huy hiệu quả sử dụng trang thiết bị, hiệu quả điều trị nhưng không tăng thêm quy mô giường bệnh, Bệnh viện Nội tiết Trung ương tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc Dự án Xây dựng, nâng cấp Bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở Thái Thịnh.
Thông tin thi tuyển:
1. Tên gọi cuộc thi: Thi tuyển phương án kiến trúc Dự án Xây dựng, nâng cấp Bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở Thái Thịnh. 2. Cơ quan quyết định thi tuyển: Bộ Y tế. 3. Cơ quan tổ chức thi tuyển: Bệnh viện Nội tiết Trung ương. 4. Địa điểm thi tuyển: Xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. 5. Hình thức thi tuyển: Thi tuyển rộng rãi trong nước. 6. Địa điểm thực hiện dự án: Bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội.
7. Đối tượng dự thi
Đối tượng tham gia thi tuyển (“Người dự thi”) bao gồm các tổ chức tư vấn có đăng ký kinh doanh tại Việt Nam hoặc cá nhân có quốc tịch Việt Nam có đủ điều kiện năng lực hoạt động, chứng chỉ hành nghề và năng lực chuyên môn theo quy định của pháp luật hiện hành, từng tham gia các dự án có cùng nhóm dự án và cấp công trình tương tự hoặc cao hơn được đăng ký tham gia cuộc thi, cụ thể như sau:
Có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng, chứng chỉ hành nghề và năng lực chuyên môn phù hợp theo quy định để thực hiện công việc đảm bảo quy định của pháp luật về lĩnh vực và phạm vi hoạt động xây dựng của các tổ chức, cá nhân dự thi đối với dự án Xây dựng, nâng cấp Bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở Thái Thịnh theo chủ trương đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đã hoàn thành tối thiểu 01 Dự án có cấp công trình, nhóm dự án tương tự (có tài liệu để chứng minh).
Tổ chức, cá nhân tham gia dự thi tại cuộc thi này đã từng tham gia dự thi tuyển phương án kiến trúc, trúng tuyển và đạt giải tại tối thiểu 01 cuộc thi tuyển phương án kiến trúc của 01 công trình có cùng cấp công trình và nhóm dự án tương tự. (có tài liệu để chứng minh).
Cá nhân chủ trì thiết kế kiến trúc phải là kiến trúc sư và cá nhân chủ trì các bộ môn như: thiết kế quy hoạch, kết cấu, cơ-điện, cấp-thoát nước, phòng cháy chữa cháy,…phải có bằng cấp, chứng chỉ hành nghề phù hợp còn hiệu lực để thực hiện công việc tại dự án này.
Các tổ chức, cá nhân tham gia dự thi có thể liên danh để tham gia thi tuyển.
8. Nhận hồ sơ sản phẩm dự thi tuyển phương án kiến trúc:
Thời gian: trước 16 giờ 00 , ngày 02 tháng 01 năm 2024 (giờ Việt Nam).
Địa điểm: Phòng A412 Bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở Tứ Hiệp; địa chỉ: đường Nguyễn Bồ, xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội.
Người liên lạc: Mr Đỗ Đình Cương. (Đại diện chủ đầu tư)
9. Hồ sơ dự thi:
Các tổ chức, cá nhân có nhu cầu tham gia cuộc thi chuẩn bị hồ sơ phương án dự thi tuyển phương án kiến trúc của dự án. Mỗi tổ chức, cá nhân dự thi tuyển phải đựng Sản phẩm dự thi được đựng trong túi (hộp) niêm phong, bên ngoài ghi theo mẫu.
Mỗi tổ chức, cá nhân tham gia dự thi có thể nộp nhiều phương án dự thi tuyển (không giới hạn số lượng phương án dự thi tuyển).
Mỗi phương án dự thi tuyển bắt buộc phải bao gồm ít nhất 3 phần: Phần bản vẽ, phần thuyết minh và đề xuất tài chính, kèm theo 01 USB trong đó lưu toàn bộ phần bản vẽ, thuyết minh phương án, mô hình và phim minh họa (nếu có).
01 phong bì thông tin đơn vị (theo quy định cụ thể về nguyên tắc ẩn danh được quy định trong quy chế thi tuyển).
Ngày 7/12/2023, Giải thưởng AMP đã công bố kết quả giải thưởng AMP2023, theo đó, đồ án của cựu sinh viên Nguyễn Minh Kha (HUTECH) đã được vinh danh là một trong những người chiến thắng xuất sắc của giải thưởng AMP2023 trong hạng mục đồ án sinh viên. Đồng hành cùng đồ án Nguyễn Minh Kha là thành viên Lê Nguyễn Hạnh Nguyên (ĐH Kiến trúc TP.HCM) và giảng viên Ths.KTS Trương Ngọc Quỳnh Châu (HUTECH).
Architecture MasterPrize (AMP) là giải thưởng kiến trúc quốc tế được khởi xướng bởi tập đoàn Farmani Group có trụ sở tại Los Angeles (Mỹ), nằm trong hệ thống các giải thưởng quốc tế về thiết kế, kiến trúc và nhiếp ảnh. Đây là năm thứ 8 AMP được tổ chức. AMP là giải thưởng thiết kế và kiến trúc hàng đầu thế giới, nhằm đánh giá và quảng bá các thiết kế kiến trúc chất lượng trên toàn thế giới, cuộc thi được giới chuyên gia và lãnh đạo ngành tin cậy. Giải thưởng kiến trúc AMP tôn vinh sự sáng tạo và đổi mới trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc, kiến trúc cảnh quan, thiết kế nội thất, sản phẩm kiến trúc và nhiếp ảnh kiến trúc.
Bảo tàng lịch sử đô thị Sài Gòn – Chợ Lớn hướng ra sông Sài Gòn.
Vượt qua hàng ngàn đồ án từ 81 quốc gia, đồ án đã chiến thắng trong lĩnh vực kiến trúc văn hoá (Cultural Architecture) với đề tài: Bảo tàng lịch sử đô thị Sài gòn – Chợ lớn (Saigon-Cholon urban historian museum – Southern Vietnam), đây cũng là đồ án sv Việt Nam duy nhất được vinh danh trong hạng mục sinh viên năm nay.
Bảo tàng lịch sử đô thị Sài Gòn – Chợ Lớn hướng về phía thành phố.
Theo Nguyễn Minh Kha: ” Lịch sử hiện tại của một thành phố cũng tương tự như cuộc sống của con người. Tuy nhiên, nó có thể qua đi hơn một lần. Lần đầu tiên là khi thời gian bỏ rơi nó. Còn lần thứ hai, là khi chúng ta bỏ nó lại phía sau. “Bảo tàng lịch sử đô thị Sài Gòn – Chợ Lớn” giữa nền văn hóa miền Nam trước đây, là nơi lưu giữ những kỷ niệm về quá trình khai hoang và lịch sử phát triển của một mô hình đô thị độc đáo trên thế giới đó là “Thành phố đôi””
Với thành tích đạt được, đồ án sẽ được giới thiệu trong phòng trưng bày giải thưởng AMP 2023 và trong danh mục kiến trúc AMP. Ngoài ra, bài dự thi sẽ được giới thiệu trên các phương tiện truyền thông của AMP và đối tác, cũng như có mặt trong sách kiến trúc AMP. Lễ trao giải sẽ diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 2024 tại Bảo tàng Guggenheim Bilbao, Tây Ban Nha.
Tương tác giữa cảnh quan công trình với cảnh quan ven sông.
Ngày 07/12/2023, tại Mövenpick Living West Hanoi, đã diễn ra hội thảo “Xu hướng thiết kế bất động sản công nghiệp – Đón đầu làn sóng đầu tư quốc tế” do ISOVER® thuộc Saint-Gobain Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cát Tường tổ chức. Sự kiện cập nhật nhiều xu hướng quy hoạch bất động sản công nghiệp, các yêu cầu về thiết kế công trình từ phía các chủ đầu tư nước ngoài, cũng như những giải pháp cách nhiệt tối ưu năng lượng cho công trình công nghiệp.
Tham gia hội thảo có sự góp mặt của 5 diễn giả đến từ Saint-Gobain Việt Nam (SGVN), Công ty Cát Tường, Tổng Công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam (VNCC), Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST), Đại học Xây dựng Hà Nội (HUCE) cùng hơn 100 chủ đầu tư, tổng thầu và đơn vị thi công.
Các chuyên gia trao đổi tại phiên thảo luận của hội thảo “Xu hướng thiết kế bất động sản công nghiệp đón đầu làn sóng đầu tư quốc tế”
Ông Nguyễn Cao Lãnh – Trưởng khoa Kiến trúc & Quy hoạch, Trưởng Bộ môn Kiến trúc Công nghệ tại HUCE nhấn mạnh trong bài trình bày về “Quy hoạch bất động sản công nghiệp khu vực phía Bắc”, các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh… đang duy trì tốt lợi thế thu hút đầu tư FDI và tiềm năng khai thác các bất động sản công nghiệp, nhờ hưởng lợi từ cơ sở hạ tầng ngày càng hoàn thiện.
Ông Nguyễn Cao Lãnh – Trưởng khoa Quy hoạch Công nghiệp – ĐH Xây Dựng Hà Nội chia sẻ về quy hoạch BĐS Công nghiệp khu vực phía Bắc
Song ông Lãnh nhận định, ngoài ưu thế mặt bằng lớn và giá thuê hợp lý, bất động sản công nghiệp cần được đổi mới về quy hoạch để hòa nhịp vào xu hướng xây dựng và sản xuất bền vững trên thế giới. Đặc biệt, FDI rất quan tâm đến thuế carbon đánh vào toàn chuỗi sản xuất toàn cầu. Do đó, một số địa phương đang đẩy mạnh quy hoạch khu công nghiệp sinh thái để dọn sẵn tổ đón “đại bàng FDI”.
Trong báo cáo “Xu hướng thiết kế dự án công nghiệp đón đầu làn sóng đầu tư quốc tế”, ông Nguyễn Trường Linh – Phó Tổng Giám đốc VNCC chia sẻ ngoài tuân thủ chặt chẽ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành, chủ đầu tư còn quan tâm đến yếu tố để kiến tạo công trình bền vững như sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, giảm tiêu thụ năng lượng, giảm tiêu thụ nước nhằm đạt được mục tiêu giảm phát thải carbon trong toàn hệ sinh thái vận hành hoặc đạt các cam kết về môi trường. Ông Nguyễn Quang Hưng – Giám đốc Điều hành Công ty Cát Tường cũng bổ sung thêm nhiều mong đợi về thiết kế từ phía chủ đầu tư nước ngoài. Đây vốn là những vấn đề khá mới mẻ đối với các đối tác xây dựng Việt Nam, tuy nhiên cũng là cơ hội lớn cho các đơn vị sẵn sàng năng lực để đáp ứng các tiêu chí khắt khe từ công năng đến yếu tố bền vững trong công trình từ các đối tác quốc tế.
Ông Nguyễn Trường Linh – Phó TGĐ VNCC chia sẻ về xu hướng thiết kế Dự án Công nghiệp đón đầu làn sóng đầu tư quốc tế tại hội thảo “Xu hướng thiết kế bất động sản công nghiệp đón đầu làn sóng đầu tư quốc tế”
Các công trình xây dựng chiếm đến 36% tổng tiêu thụ năng lượng đang là vấn đề trăn trở hàng đầu của các chủ đầu tư. Do đó, ông Nguyễn Hải Anh – Giám đốc Kỹ thuật Toàn quốc Saint-Gobain Việt Nam đã mang tới danh mục “Giải pháp cách nhiệt tối ưu năng lượng cho các công trình công nghiệp” hướng đến các giải pháp xây dựng đạt hiệu suất cao và bền vững dành cho buổi hội thảo. Ông nhấn mạnh, cách nhiệt hiệu quả giúp giảm chi phí làm mát, giảm tiêu thụ năng lượng trực tiếp.
Ông Nguyễn Hải Anh – Giám đốc kỹ thuật toàn quốc Saint-Gobain Việt Nam chia sẻ giải pháp cách nhiệt tối ưu năng lượng cho các công trình công nghiệp
Bên cạnh những chủ đề liên quan đến Xu hướng quy hoạch và thiết kế bất động sản công nghiệp, Giải pháp tối ưu năng lượng cho công trình công nghiệp, các thông tin sửa đổi 1:2023 – QCVN 06:2022/BXD về Quy định an toàn cháy cho nhà và công trình cũng được đại diện Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST) chia sẻ đến các khách mời tham dự hội thảo. Các nội dung chuyên sâu về bậc chịu lửa, giới hạn chịu lửa của cấu kiện xây dựng; bảo vệ chống khói được thảo luận kĩ lưỡng để giúp chủ đầu tư, tổng thầu, đơn vị thi công nắm bắt những thông tin cập nhật và ứng dụng đúng khi tiếp cận và triển khai các dự án trong thời gian tới.
Triển lãm tư liệu “Cầu Long Biên: Hình thành & Biến đổi” là sự tái hiện sinh động “chứng nhân lịch sử” của Hà Nội từ quá khứ, hiện tại đến tương lai. Từng câu chuyện xưa cũ đến những vấn đề có ý nghĩa thời đại gắn với cây cầu sẽ được gói gọn trong 6 không gian độc đáo của triển lãm. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023, do Chi hội Kiến trúc sư Trường Đại học Xây dựng và Công ty ADA thực hiện, tại cầu Long Biên.
Triển lãm đưa người xem khám phá lịch sử xây dựng, phát triển, tu sửa của cầu Long Biên và cây cầu trong đời sống hiện đại. Từng câu chuyện xưa cũ đến những vấn đề có ý nghĩa thời đại gắn với cây cầu được gói gọn trong 6 không gian của triển lãm.
Với 6 không gian, triển lãm sẽ đưa người xem khám phá lịch sử xây dựng – phát triển, tu sửa của cầu Long Biên và cây cầu trong đời sống hiện đại. Nhịp sống đô thị: sinh hoạt người dân, chợ đầu mối tấp nập, khách du lịch sẽ được tái hiện sinh động với những hình thức mới mẻ. Đó còn là mối liên hệ khăng khít giữa cầu Long Biên và sông Hồng, bãi bồi ven sông trong việc hình thành nên nếp sống cư dân nơi đây.
Độc đáo hơn, những vấn đề thời đại như cầu Long Biên và ứng xử môi trường cũng được giới thiệu tại triển lãm. Những tác động của con người đến môi trường, cảnh quan 2 bên cầu sẽ đặt ra câu hỏi về tương lai của “chứng nhân lịch sử” trong bối cảnh Hà Nội không ngừng chuyển mình trong tâm thế Thành phố sáng tạo.
Tổ chức tại chính cầu Long Biên, triển lãm sẽ mang đến trải nghiệm đa giác quan cho người xem với: tranh, ảnh, video, audio, các gian trưng bày. Những thiết kế mô hình 3D, sản phẩm tái chế, pavillon, pano, bảng ghi cảm nhận… cũng được sử dụng để truyền tải thông điệp và lắng nghe nhận định của công chúng về cây cầu.
Khi bàn thảo về Kiến trúc Xanh, không ít người nghi ngại về xu hướng duy mỹ quá đã tới mức phù phiếm. Nhưng khi những tin tức về suy thoái kinh tế toàn cầu và hàng lạt các doanh nghiệp không nhận được đơn hàng vì không đạt TIÊU CHUẨN XANH khiến hàng chục vạn lao động mất việc làm sau một đêm thì TIÊU CHUẨN XANH là một vấn đề thiết thực, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự sống còn của doanh nghiệp, cá nhân …mà ngành Kiến trúc – Nội thất không nằm ngoài cơn lốc xoáy mạnh mẽ ấy.
Hội KTS Hà Nội là nơi tập hợp gần 1000 Hội viên là các KTS đang sống và làm việc tại Hà Nội, họ đóng góp vào sự phát triển các không gian sống tương lai, nhưng chính họ cũng cần tới sự phát triển nghề nghiệp bền vững trong thực tại.
Trước những thách thức mới của môi trường hành nghề, Hội Kiến Trúc Sư Hà Nội tổ chức Tọa đàm “Tiếp cận tiêu chuẩn xanh cho không gian làm việc hiệu quả và sáng tạo” với mục đích chia sẻ thông tin cho Hội viên về thiết kế, thi công văn phòng và nội thất văn phòng nhằm đạt được tiêu chuẩn cao của quốc tế.
Tiếp nối hội thảo tọa đàm khoa học đã diễn ra trước đó, Tọa đàm thực hiện tích lũy điểm phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD): mỗi kiến trúc sư tham dự theo một trong 2 hình thức sẽ được cấp chứng nhận 1.8 điểm CPD.
1. Thời gian, địa điểm và hình thức tham dự:
Thời gian: Từ 07:30 đến 14:00 ngày 16/12/2023.
Địa điểm: Trung tâm văn hóa nghệ thuật số 22, phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội;
Hình thức: Trực tiếp tại Hội trường và phát sóng trực tuyến trên nền tảng Zoom
2. Nội dung tọa đàm
Tọa đàm diễn ra với 05 chuyên đề chính và các tham luận:
“Tổng quan về công trình Xanh và đánh giá không gian làm việc hướng tới tiêu chuẩn Xanh tại Việt Nam” do KTS. Hà Xuân Nam trình bày
“Đạt chứng chỉ Xanh cho không gian làm việc: từ thiết kế đến thi công” do KTS. Tim Middleton và Mr Douglas Lee Snyder trình bày
“Zero or Hero” do KTS. Lê Trương trình bày
“Thiết kế Xanh đồ gỗ nội thất” do PGS.TS. Lý Tuấn Trường trình bày
“Vai trò và ảnh hưởng của ánh sáng trong không gian văn phòng. Các tiêu chuẩn/giải pháp chiếu sáng đạt tiêu chuẩn Xanh” Kỹ sư Nguyễn Hữu Thắng trình bày.
Quá trình hình thành và phát triển Công trình Xanh tại Việt Nam bắt đầu trở nên phổ biến hơn trong vài năm trở lại đây, khi mà nhận thức xã hội về tình trạng biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đã cải thiện. Nhưng những công trình này, đặc biệt là các không gian làm việc, còn gặp nhiều khó khăn đó là do kiến thức hiểu biết về công trình xanh, tiêu chí đánh giá công trình xanh tại Việt Nam vẫn còn hạn chế. Sự kiện này sẽ là cơ hội quý báu để các chuyên gia trong nước và quốc tế, kiến trúc sư và người làm việc trong lĩnh vực này có cơ hội trao đổi kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và đồng lòng hướng tới việc xây dựng không gian làm việc không chỉ hiệu quả mà còn đáp ứng tiêu chuẩn xanh, thân thiện với môi trường.
3. Phí tham dự và đăng ký tham dự
Phí tham dự:
Vui lòng chuyển phí (đối với trường hợp phải nộp lệ phí) trước 17:00 ngày 14/12/2023 đến:
Tên đơn vị: Hội Kiến trúc sư Hà Nội
Số TK: 1504201022121; Tại: Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Đống Đa
Hoặc đến số tài khoản Kế toán trưởng Hội Kiến trúc sư Hà Nội – Tên chủ tài khoản : Đỗ Thị Hoa
Số TK : 106879031888; Tại: Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Việt Tin Bank) – Chi nhánh Bắc Thăng Long – PGD : Lê Văn Lương.
Ghi rõ nội dung CK: Tên KTS tham gia + CPD số 2 ngày 16.12.2023
Xác nhận nộp phí đăng ký qua Kế toán VP Hội – ĐT: 024 38253648
Các kiến trúc sư muốn tham dự Tọa đàm cần đăng ký với Ban tổ chức (BTC) theo một trong các phương thức dưới đây:
Đăng ký trực tiếp tại Văn phòng Hội Kiến trúc sư Hà Nội số 9A/B21đường Nguyên Hồng, Phường Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội.
Hoặc liên hệ với bà Đỗ Thị Hoa số điện thoại 0932.34.02.09 – Phó Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Hà Nội.
Sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký, các kiến trúc sư tham dự hình thức trực tuyến sẽ nhận được ID và mật khẩu đăng nhập phòng họp trực tuyến; các kiến trúc sư tham dự hình thức trực tiếp sẽ nhận được tin nhắn xác nhận.
4. Giới thiệu diễn giả:
KTS. Hà Xuân Nam
Chủ tịch HĐTV, Người sáng lập công ty TNHH Kiến Trúc – Nội Thất Nam Anh năm 2007 – Công ty hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế và thi công hoàn thiện văn phòng. Sau 15 năm hình thành và phát triển, công ty đã hoàn thiện hàng trăm dự án, diện tích hoàn thiện tích lũy lên tới gần 1 triệu m2 văn phòng.
Với cách tiếp cận tư vấn thiết kế hiện đại, hướng đến sự bền vững và sự trợ giúp của công nghệ số, công ty đã trở thành đối tác của các Tập đoàn lớn như: Tập đoàn Dầu khí VN, tập đoàn bưu chính viễn thông VNPT, Viettel. Các Đài truyền hình VTV, VTC,.Ngân hàng lớn VCB, VTB, BIDV, AGRIBANK… các Công ty đa quốc gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đứng trước xu hướng ngày càng mạnh mẽ của chuyển đổi xanh KTS Hà Xuân Nam tới hội thảo chia sẻ với tọa đàm về chủ đề “Tổng quan về công trình Xanh và đánh giá không gian làm việc hướng tới tiêu chuẩn Xanh tại Việt Nam”.
Douglas Snyder
Thạc sĩ Quản lý Tổ chức, Viện sau đại học SIT và Cử nhân Nghiên cứu Môi trường, Đại học Bang New York.
Là Giám đốc Điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam. Với hơn 25 năm kinh nghiệm phát triển bền vững, làm việc trong các dự án phát triển công cộng, cơ quan, công nghiệp, giáo dục, khách sạn, y tế, thương mại và dân cư ở Hoa Kỳ và Đông Nam Á.. Các đối tác dự án trước đây: Ngân hàng Thế giới, UNDP, DFAT USAID và các bộ của chính phủ Việt Nam.
Tim Middleton
Đồng sáng lập Worklounge 03- Việt Nam. KTS am tường về các tiêu chuẩn LEED AP, LOTUS AP, EDGE Expert & Auditor trong thiết kế nội thất công trình tại Việt Nam và nhiều quốc gia.
Hai ông tới hội thảo để cùng thảo luận nhằm trả lời câu hỏi “ Tại sao cần không gian nội thất Xanh “. Làm thế nào để nội thất Xanh hơn từ môi trường không khí, chiếu sáng /tầm nhìn, tiện nghi nhiệt, đồ nội thất, vật liệu bền vững, không gian hấp dẫn thú vị. Những lợi ích trong việc thiết kế thi công nội thất đạt các tiêu chuẩn Xanh và khả năng đạt chứng nhận “Văn phòng Xanh” tại Việt Nam và quốc tế với bất kỳ quy mô và ngân sách của dự án.
(Tim Middleton và Douglas Snyder chung một tham luận)
PGS TS Lý Tuấn Trường
Viện trưởng Viện Công nghiệp gỗ và Nội thất, Đại học Lâm nghiệp Việt Nam.
Ông đã bảo vệ thành công luận án Thiết kế xanh đồ gỗ nội thất theo hướng thu hồi tái sử dụng tại ĐH Lâm nghiệp Nam Kinh – Trung Quốc.
Ông tới hội thảo trao đổi về về sản phẩm xanh và kỹ thuật xanh từ Thiết kế xanh – Sự khác biệt với thiết kế truyền thống đến Phân tích tính năng xanh của sản phẩm, Xây dựng hệ thống đánh giá sản phẩm xanh Ứng dụng Đánh giá tính năng thu hồi của đồ gỗ nội thất.
KTS Lê Trương
Người sáng lập, Chủ tịch, Tổng Giám Đốc TTAs và TTAP – công ty tư vấn trong vị trí top 10 Việt Nam.
Cá nhân ông đã được nhận nhiều danh hiệu cao quý, đã được vinh danh “Người có tầm nhìn, có ảnh hưởng trong linbhx vực kiến trúc“ khu vực châu Á Thái Bình Dương 2022.
Phương Đoàn
Năm 2014, sáng lập Dplus – Thương hiệu thiết kế thuộc Công ty cổ phần đầu tư kiến trúc D+ Việt Nam. Năm 2016 dự án F88-Gplay đứng thứ 6 trong top 25 Popular các văn phòng đẹp trên thế giới. Năm 2018 sáng lập Timber. Năm 2019 đồng sáng lập GOO Asia và đảm nhận vị trí Tổng giám đốc GOO Co-Working.
Hai ông tới hội thảo chia sẻ hành trình sáng tạo để những tác phẩm sáng tác kiến trúc nội thất được đánh giá cao, góp phần tạo nên tên tuổi cá nhân và doanh nghiệp của ông với tâm nguyện “Nếu bạn là Nhà Thiết kế, Chúng ta cần một cách tiếp cận có hệ thống để chúng ta có cơ hội kiến tạo một thế giới tốt đẹp hơn. Tất cả chúng ta đều cần Net Zero, nhưng không chỉ cho chúng ta. Cho tất cả mọi người”.
Kỹ sư Nguyễn Hữu Thắng
Chuyên viên tư vấn ánh sáng cao cấp của Unios VietNam – Hãng Đèn Kiến Trúc Đến Từ Úc được thành lập năm 2011. Ông đã có nhiều năm kinh nghiệm về mảng chiếu sáng văn phòng cho các thương hiệu lớn trên toàn cầu.
Hoàn cảnh sản sinh nền kiến trúc dân tộc gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của ông cha ta. Đó là một giai đoạn lịch sử dài hàng nghìn năm đấu tranh, chống chọi với cả thiên nhiên và giặc ngoại xâm để tồn tại và xây dựng, gìn giữ bản sắc văn hóa, văn minh của dân tộc. Diện tích đất nước ta với 331.690km2, trong đó 3/4 là đồi núi, chỉ có 1/4 là đồng bằng. Cấu trúc địa hình khá đa dạng, cộng thêm môi trường thiên nhiên khác nhau, đã tạo dựng nhiều kiểu thức, kiến trúc có sắc thái địa phương khác nhau.
Chùa Dạm – Bắc Ninh (Nguồn: internet)
Trong suốt chiều dài lịch sử, kiến trúc cổ truyền Việt Nam thực sự không có nhiều thay đổi hoặc cũng không xuất hiện các trường phái như ở châu Âu. Là một quốc gia phải liên tục chịu đựng chiến tranh trải dài theo lịch sử, thời gian để hòa bình xây dựng rất ngắn, nên những công trình kiến trúc lớn hay bền vững tồn tại không nhiều. Quá trình phát triển nền kiến trúc cổ Việt Nam gắn liền với môi trường thiên nhiên và hoàn cảnh kinh tế – xã hội. Cảnh quan thiên nhiên, đặc điểm khí hậu khác nhau đã ảnh hưởng đến phong cách kiến trúc của mỗi miền đất nước, hình thành kiểu kiến trúc với bộ khung bền chắc, thoáng mát theo lối kiến trúc mở, hòa lẫn với cây xanh, mặt nước. Những công trình kiến trúc cổ còn lại đến ngày nay, hầu hết được xây dựng từ thế kỷ 16 trở về sau. Dấu vết kiến trúc các thời kỳ từ thế kỷ 15 trở về trước hiện chỉ biết qua các công trình khai quật khảo cổ học hoặc một vài dấu tích chùa, tháp còn sót lại ở miền Bắc.
Kiến trúc chùa Việt đa phần sử dụng kết cấu khung gỗ kết hợp với những vật liệu bổ trợ khác như đất, gạch, ngói, đá, tranh, tre, rơm,… Kiến trúc thực sự không có sự phân chia hoặc khác biệt nhiều về kết cấu của các thể loại công trình. Do đặc điểm, tính chất của hệ kết cấu, cũng như việc sử dụng các loại vật liệu tự nhiên sẵn có nên kiến trúc cổ truyền Việt Nam không thực sự tồn tại những công trình có kích thước lớn như các quốc gia khác. Hệ thống kết cấu khung gỗ trong mỗi ngôi chùa Việt, cũng như trong cả nền kiến trúc cổ truyền Việt Nam là những quy định thống nhất về kích thước, các tương quan tỷ lệ giữa các chi tiết, thành phần kiến trúc trong một công trình kiến trúc theo phong cách cổ điển của người Việt Nam với những quy tắc riêng biệt và điển hình đã được người Việt sử dụng trong lịch sử Việt Nam.
Loại hình kiến trúcChùa Việt trong Phật giáo Việt Nam
Theo lịch sử, Phật giáo đã có mặt ở nước ta từ hơn 2000 năm với trung tâm Phật giáo thời bấy giờ ở vùng Dâu (nay thuộc Thuận Thành – Bắc Ninh). Tuy nhiên, dấu vết kiến trúc hiện nay cũng chỉ thấy từ thế kỷ 11 như các mặt bằng tháp Tường Long (Hải Phòng), tháp Phật Tích (Bắc Ninh), tháp Chương Sơn (Nam Định)… Giai đoạn trước đó chỉ tìm thấy những di vật, như: Quả chuông đồng chùa Thanh Mai (Hà Nội)– niên đại 798; Bia đá Nhân Thọ xá lợi tháp niên đại 602 (Bắc Ninh); cột kinh Phật ở chùa Nhất Trụ và vùng Hoa Lư (Ninh Bình) hay vài mảnh gạch xây tháp Nhạn ở Nghệ An… Các ngôi chùa trên đất nước ta hiện nay thuộc 4 hệ phái chính: Bắc tông, Khất sĩ, Nam tông Kinh và Nam tông Khmer
Hệ phái Khất Sĩ
Phật giáo Khất Sĩ được Tổ sư Minh Đăng Quang khai sáng vào năm 1944, với chí nguyện “Nối truyền Thích ca Chánh pháp”. Nơi thờ tự, tu trì của các nhà tu hành thuộc hệ phái Khất sĩ gọi là tịnh xá, nguyên gốc tiếng Phạn là “Vihāra”, vốn có nghĩa là một trú xứ thanh tịnh, u tịch. Danh hiệu các ngôi tịnh xá thường có hai chữ, đứng đầu thường là chữ Ngọc, còn chữ thứ hai, Tổ sư và chư Trưởng lão tăng, ni có thể tùy nghi dùng tên địa phương của khu vực đó để đặt (ví dụ tịnh xá Ngọc Viên, Ngọc Hương,…). Tuy nhiên, có một vài tịnh xá đặt tên theo ý nghĩa nhân duyên của nơi trụ trì, hoặc theo chức năng của một ngôi tịnh xá, hoặc là tên của một bộ kinh, tên của chư Tổ…
Hệ phái Nam tông Kinh
Phật giáo Nguyên thủy (Theravāda) còn gọi là Phật giáo Nam tông, hình thành ngay trong thế kỷ đầu tiên sau khi đức Phật Thích Ca viên tịch, được truyền bá phổ biến ở các quốc gia Nam Á và Đông Nam Á (Thái Lan, Srilanca, Myanmar, Lào, Campuchia). Khoảng cuối những năm 30 của thế kỷ 20, Phật giáo Nam tông bắt đầu được phái đoàn truyền giáo do hòa thượng Hộ Tông dẫn đầu du nhập từ Campuchia vào cộng đồng người Việt/Kinh. Sự kiện đầu tiên đánh dấu ngày ra đời của hệ phái Nam Tông Kinh ở Việt Nam là Lễ an vị tôn tượng Phật tại ngôi chánh điện chùa Bửu Quang (Ratanaraṅsyārāma, nay thuộc Thủ Đức – TP HCM) và ngày 15/10/1938. Chùa Bửu Quang trở thành ngôi tổ đình đầu tiên của hệ phái Nam tông Kinh và do Hòa thượng Thiện Luật đảm nhiệm chức vị trụ trì đầu tiên từ năm 1939.
Hệ phái Nam tông Khmer
Cũng như các quốc gia Nam và Đông Nam Á: Thái Lan, Srilanca, Myanmar, Lào, cộng đồng người Khmer ở cả Campuchia và Việt Nam đều theo hệ phái Nam tông (Theravāda). Người Khmer coi ngôi chùa như mái nhà sinh hoạt cộng đồng chung, như ngôi trường học đầu đời. Làng xã nào cũng phải có ít nhất một ngôi chùa. Chùa là nơi diễn ra mọi nghi lễ, sinh hoạt tinh thần của cộng đồng. Bất cứ người con trai nào khi lớn lên đều được đưa vào chùa tu dưỡng trong tinh thần Phật giáo, xuống tóc đi tu, học giáo lý nhà Phật, học văn hóa trước khi bước vào cuộc sống tự lập của người trưởng thành. Khi chết, người Khmer hỏa táng và tro được gửi lên chùa.
Mỗi ngôi chùa của người Khmer thường tọa lạc trong một khuôn viên khá rộng, dưới tàng cây xanh mát và thường gồm khá nhiều hạng mục công trình: Cổng chùa, nhà hội (Sa la), Tăng xá, thu tháp cốt, tháp tượng Phật Thích ca an vị dưới gốc Bồ Đề…).
Hệ phái Bắc tông và ngôi chùa Việt
Phật giáo Bắc Tông (Mahāyāna – Đại Thừa) đã có mặt khá sớm trong xã hội Đại Việt. Theo sách “Thiền Uyển Tập Anh” (một bộ sách quan trọng về các vấn đề lịch sử, tư tưởng, văn học Phật giáo Việt Nam) thì Phật giáo được truyền vào Việt Nam trực tiếp từ Ấn Độ, trước cả Trung Quốc. Ngay từ đầu công nguyên, tại vùng Luy Lâu (nay thuộc Thuận Thành, Bắc Ninh) đã là một trung tâm Phật giáo lớn với 20 ngôi chùa, 500 tăng sĩ và dịch được 15 quyển kinh…
Mặc dù có lịch sử ra đời từ rất sớm, nhưng dấu vết kiến trúc hiện còn trên mặt đất lại mới chỉ tìm thấy từ thời Lý, với một số phế tích chùa tháp tiêu biểu như chùa Dạm (Bắc Ninh), chùa Phật Tích (Bắc Ninh), chùa Long Đọi (Hà Nam), chùa Ngô Xá và tháp Chương Sơn (Nam Định)…. đó nguyên đều là những ngôi chùa lớn, do đích thân triều đình bỏ tiền xây dựng và được sử sách ghi lại. Sang thời Trần (thế kỷ 13 – 14), may mắn chúng ta còn giữ lại vài bộ khung kiến trúc bằng gỗ tại chùa Dâu (Bắc Ninh), chùa Thái Lạc (Hưng Yên), chùa Bối Khê (Hà Nội) cùng một số ngôi tháp như: Tháp Phổ Minh (chùa Phổ Minh – Nam Định), tháp Bình Sơn (chùa Vĩnh Khánh – Vĩnh Phúc)… phần nào giúp chúng ta hình dung được kết cấu kiến trúc Thượng điện của một ngôi chùa cũng như kiến trúc một tòa bảo tháp thời Trần.
Sang thế kỷ 17, 18, cùng với sự ủng hộ của triều đình, nhiều ngôi chùa lớn đã được xây dựng, trùng tu… bên cạnh những ngôi chùa mặt bằng chữ Đinh, chữ Nhị, chữ Tam, chữ Công, đã xuất hiện những ngôi chùa “trăm gian” với mặt bằng nội công, ngoại quốc (chùa Trăm Gian, chùa Bút Tháp, chùa Keo, chùa Dâu, chùa Thầy….). Bộ khung kiến trúc ngôi chùa Bắc tông về cơ bản vẫn kế thừa thức kiến trúc dân gian truyền thống của người Việt. Những liên kết vì được sử dụng trong chùa cũng được sử dụng tại các ngôi đình, đền, miếu…., thậm chí cả ở những ngôi nhà dân gian truyền thống.
Đối với miền Trung và miền Nam, mặc dù Phật giáo cũng đã có mặt từ đầu thế kỷ 17, nhưng kiến trúc còn giữ lại hiện nay cũng chỉ mang niên đại, phong cách nghệ thuật từ thế kỷ 19, 20. Chùa miền Trung có lối bài trí kiểu “tiềnPhật – hậuTổ”, với mặt bằng tổng thể kiểu “chữKhẩu”; chùa Nam Bộ với những nếp nhà xếp đọi mang nét tương đồng với những ngôi nhà nông dân vùng sông nước… Tất cả tạo nên một nét đặc trưng kiến trúc mang sắc thái vùng miền, làm giàu thêm bản sắc kiến trúc truyền thống của ngôi chùa Việt…
Đặc điểm kiến trúc chùa Việt
Hệ phái Khất Sĩ
Kiến trúc chính điện một tịnh xá luôn có mặt bằng nền hình bát giác với 04 cột cái lớn ở chính giữa và 08 cột quân xung quanh với 02 tầng mái (tầng mái trên thường chỉ có 04 mặt mái). Một số tịnh xá sau này do nhu cầu mở rộng không gian hành trì nên đã thêm 08 hàng cột hiên nối dài ra khiến kiến trúc những công trình này có 03 tầng mái như: Tịnh xá Ngọc Viên (Vĩnh Long)… Mô hình Chính điện hình bát giác do vị tổ sư Minh Đăng Quang thiết kế là một trong những mô hình thể hiện tính kế thừa và sáng tạo của ông, không theo mô hình của Phật giáo Nam tông ở Campuchia hoặc ở vùng Nam bộ Khmer, mà cũng không hoàn toàn theo truyền thống của Phật giáo Đại thừa.
Về ý nghĩa của ngôi Chính điện, mô hình bát giác, tượng trưng cho Bát Chính Đạo; cổ lầu tứ giác tượng trưng cho Tứ Diệu Đế; bốn cột lớn trong lòng chính điện tượng trưng cho Tứ Chúng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận sự nam và cận sự nữ cùng nhau nâng đỡ ngôi nhà Phật pháp. Trên đỉnh chính điện là 01 bông Hoa sen hoặc Ngọn đèn Chân Lý biểu trưng cho sự thanh cao tịnh khiết hoặc ánh sáng chân lý sẽ soi sáng cho muôn loài chúng sinh. Chính giữa chính điện đặt một tòa tháp bằng gỗ, để trống bốn phía, bên trong bài trí tượng Phật thích ca. Mái tháp gỗ gồm 13 tầng tượng trưng cho 13 nấc thang tiến hóa tâm linh của chúng sinh hữu tình: Từ lục phàm lên tứ Thánh và tam Tôn.
Hệ phái Nam tông Kinh
Về kiến trúc, mặt tiền chính điện thường được bố trí xoay hướng Đông, phương cách này ảnh hưởng phật giáo Camphuchia. Chính điện luôn phải kiết giới Sìma. Trong chính điện chỉ tôn thờ duy nhất một tượng Phật Thích Ca và nhiều pho tượng Thích Ca ở mỗi tư thế khác nhau. Xung quanh chính điện thường treo những bức tranh về cuộc đời Phật Thích Ca. Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có một nơi để Pháp sư giảng pháp vào những ngày lễ (Pháp tọa), một tòa tháp bên trong an trí tượng Phật Thích ca dưới gốc cây Bồ đề.
Nổi bật nhất trong khuôn viên luôn là một đại bảo tháp với kích thước khá lớn và chiều cao vượt trội, có thể dễ dàng nhận ra từ xa. Do mới du nhập vào nước ta lại được các hòa thượng trụ trì tùy nghi sáng tạo nên những kiểu thức nên kiến trúc của các ngôi tháp này cũng khá đa dạng cả về mặt bằng, số tầng và chiều cao. Có tháp mặt bằng hình vuông, như chùa Huyền Không (Thừa Thiên, Huế), có tháp mặt bằng hình tròn (chùa Thuyền Lâm – Thừa Thiên, Huế).
Hệ phái Nam tông Khmer
Ngôi chính điện là công trình quan trọng nhất của một ngôi chùa Khmer, thường được xây dựng trên 2 hoặc 3 cấp nền cao, có tường rào vây quanh. Chính điện có mặt bằng chữ nhật, thông thường được bố cục theo chiều Đông – Tây (trong trường hợp đó ban thờ Phật sẽ nằm ở phía Tây với quan niệm đức Phật luôn ở phương Tây, nhìn về phương Đông mà ban phúc lộc…). Mái chính điện thường có 3 cấp, bên trên trang trí các hình rắn thần Po choong, thủy quái Makara… Đỡ dưới diềm mái là tượng nữ thần Key nor. Bên dưới, phía bậc cấp là hình rắn thần Nagar 7 đầu, hình tượng chằn (Yeak) đứng bảo vệ Phật pháp…
Hệ phái Bắc tông
Mặt bằng kiến trúc được thống kê nhiều nhất là chữ Đinh, gồm nhà chính điện hay nhà thượng điện, tức ngôi nhà đặt các bàn thờ Phật, nối thẳng góc với nhà bái đường hay nhà tiền đường ở phía trước. Nhà bái đường đôi khi cũng được gọi là chùa Hộ, vì rằng ở đây thường dùng để đặt tượng hộ pháp.
Một dạng mặt bằng nữa cũng khá phổ biến là kiểu “chữCông”. Ở dạng mặt bằng này, chính điện và bái đường song song và được nối với nhau bằng một ngôi nhà gọi là nhà thiêu hương, nơi các nhà sư làm lễ.
Ngoài ra, mặt bằng “chữTam” với 3 nếp nhà song song với nhau, thường được gọi là chùa hạ, chùa trung và chùa thượng, cũng đã xuất hiện trong kiến trúc chùa Việt, như chùa Kim Liên và chùa Tây Phương (Hà Nội).
Thực ra, đây chỉ là hình thức bố cục mặt bằng của các kiến trúc chính. Trong các chùa, ngoài cụm kiến trúc này, còn có những ngôi nhà khác như nhà tổ, nơi thờ các vị sư đã từng trụ trì ở chùa nay đã tịch, hoặc nhà tăng, nơi ở của các nhà sư, và một số kiến trúc khác như gác chuông, tam quan, tháp…
Một dạng mặt bằng nữa cũng đã xuất hiện ở miền Bắc Việt Nam là kiến trúc có 2 dãy hành lang dài nối liền nhà tiền đường (hay bái đường) ở phía trước với nhà hậu đường ở phía sau (có thể là nhà tổ hay nhà tăng) làm thành một khung chữ nhật bao quanh tòa thiêu hương, thượng điện hay các kiến trúc khác ở giữa. Kiểu chùa này được gọi là nội công ngoại quốc, có nghĩa là phía trong có hình chữ Công, còn phía ngoài có cái khung bao quanh như ở chữ Quốc.
Trong thực tế, các kiểu chùa nói trên có nhiều biến thể khác nhau. Ở một số chùa phía sau điện Phật còn có điện Thánh, tạo nên mô hình chùa tiền Phật – hậu Thánh phổ biến ở Bắc Bộ, như chùa Bối Khê (Hà Nội), chùa Keo (Thái Bình), chùa Keo (Nam Định). Có chùa Gác chuông ở phía trước (chùa Bút Tháp – Bắc Ninh), có chùa Gác chuông ở phía sau (chùa Keo – Thái Bình), có chùa Gác chuông ở ngay trên Tam quan (chùa Bối Khê – Hà Nội), có chùa Gác chuông lại ở ngay trên nhà Tổ (chùa Sổ – Hà Nội, chùa Phúc Quang – Bắc Giang). Ở một số chùa có ngôi tháp lớn ở trước mặt như chùa Dâu (Bắc Ninh), chùa Phổ Minh (Nam Định), nhưng ở một số chùa khác, các tháp lại ở 2 bên chùa hay có vườn tháp riêng.
Xung quanh kiến trúc chùa còn có hồ nước, thủy đình để biểu diễn múa rối nước (chùa Thầy- Hà Nội) mở hội thi bơi thuyền (chùa Keo – Thái Bình) hoặc vườn chùa, cảnh sắc thiên nhiên: Núi đá, cầu, suối, khe… Một số chùa lợi dụng địa thế tạo nên công trình (chùa Hương Tích – Hà Nội), chùa Nhị Thanh, chùa Tam Thanh (Lạng Sơn), khu chùa Yên Tử (Đông Triều – Quảng Ninh), chùa Côn Sơn (Hải Dương) là một tổng thể công trình kiến trúc phối hợp với cảnh sắc thiên nhiên. Quy mô kiến trúc chùa lớn hay nhỏ, nhiều hay ít gian còn tùy theo số vốn đầu tư, sự trù phú của địa phương hay người bảo trợ, hưng công xây chùa là Triều đình, địa phương hoặc tư nhân.
Về các chi tiết kiến trúc, chi tiết trang trí chạm khắc
Trong thức kiến trúc cổ Việt Nam nói chung và chùa Việt nói riêng, thì chạm trổ là phần rất quan trọng, nó thể hiện tinh thần của công trình, tinh thần của di tích. Nghệ thuật trang trí và điêu khắc là những bộ môn tạo hình nghệ thuật gắn bó khăng khít và không thể thiếu được trong các công trình kiến trúc cổ và dân gian Việt Nam để điểm xuyết, trang trí nội và ngoại thất công trình kiến trúc đưa tác phẩm lên một tầm giá trị nghệ thuật cao, có bản sắc dân tộc và tính thời đại rõ nét. So với kiến trúc Trung Hoa thích vẽ hình và sơn mầu sặc sỡ, kiến trúc cổ Việt Nam thường để mộc mầu gỗ hay quét sơn ta bảo vệ có mầu nâu, chạm trổ nhiều.
Ngoài tạo hình nghệ thuật bản thân kiến trúc: Bố cục tổng thể và hình khối không gian kiến trúc, xử lí đường nét và góc cạnh các bộ phận công trình…đã là những trang trí đẹp mắt, ông cha ta còn sử dụng các điêu khắc tượng tròn, chạm khắc phù điêu, đồ gốm, hoa văn, gờ chỉ và tranh vẽ hội họa để tăng giá trị nghệ thuật và phục vụ nội dung, tính chất tư tưởng của công trình. Trong các ngôi chùa Việt Nam: Mái, bệ cửa, bậc cấp, lan can cho đến cột kèo, xà bẩy, cửa võng, cửa đi, cửa sổ… đều có trang trí chạm trổ tùy loại hình, quy mô và thứ bậc công trình mà đề tài và nội dung trang trí đồ án có tính chất phong kiến, tôn giáo – tín ngưỡng hoặc sinh hoạt dân gian.
Đề tài và nội dung đồ án trang trí về tôn giáo thông thường là “tứ linh”: long (rồng), li (long mã), quy (rùa), phượng (chim phượng); bát vật: Ngoài “tứ linh” còn có thêm cá, dơi, hạc, hổ và những động vật khác như voi, ngựa, chó… Và hình người Tiên nữ cưỡi phượng, vũ nữ tấu nhạc… về hoa quả thảo mộc có bát bảo, quả bầu, bút lông, quạt vả, ống tiêu, giỏ hoa, cây kiếm, cái khánh và phất trần là những vật quý tượng trưng cho sự phong lưu, học thức của khổng giáo và dũng khí đạo đức của con người trong xã hội phong kiến; “ bát quả”: Đào, lựu, mận, lê, phật thủ, nho, bầu và bí; “tứ quý” hoặc “tứ thời” như: Mai hoặc lan (mùa xuân), sen (mùa hạ), cúc (mùa thu), và trúc hay tùng (mùa đông). Những hiện tượng thiên nhiên như mặt trời, mây, sóng nước, ngọn lửa… cũng là những đề tài phổ biến và quen thuộc trong trang trí kiến trúc hoặc tách riêng, hoặc kết hợp như rồng với mây, cá với nước, long mã phụ đồ (con long mã mang cuộn giấy trên lưng)… Trong sáng tạo nghệ thuật, người thợ thủ công Việt Nam còn biết cách điệu, biến các đề tài nói trên cũng như những chữ Nho (tượng hình) để sử dụng làm họa tiết trang trí kiến trúc, như các chữ Phúc, lộc, Thọ, Hỷ… trong các công trình cổ và chữ “vạn” của Phật giáo trong chùa chiền… Cùng với hoa văn ngọn lửa, cánh sen, hoa cúc, cây bồ đề, hình sừng tê – ngọc báu uốn lượn, hài hòa với nhau…
Trang trí trong những ngôi chùa Việt được thể hiện ở cả bên ngoài và bên trong công trình
Những trang trí bên ngoài chủ yếu là đắp vẽ trên chất liệu vôi vữa, đất nung. Chúng xuất hiện trên đỉnh cột trụ, trên hệ mái, tường bao…
Trang trí bên trong ngôi Chùa xuất hiện trên các cấu kiện gỗ. Những thủ pháp nghệ thuật được thể hiện là chạm nổi, chạm lộng, chạm thủng, chạm kênh bong…
Vị trí xuất hiện các trang trí cũng có tính vùng, miền. Nếu ở kiến trúc miền Bắc chủ yếu chạm khắc trên cấu kiện gỗ thì ở miền Trung và miền Nam lại chủ yếu đắp vẽ trên chất liệu vôi vữa, ở bên ngoài công trình.
Điêu khắc trang trí kiến trúc chùa Việt với các hình rồng, phượng, tiên nữ, đề tài hoa lá… vừa góp phần làm đẹp công trình, vừa thể hiện quan điểm, triết lý về thế giới quan, nhân sinh quan Phật giáo của người xưa.
